vrijdag 18 september 2020

Algemene Ledenvergadering: maandag 19 oktober 2020

Beste leden van de Vereniging Vrienden van het muZEEum en het Archief van Vlissingen,

Hierbij nodigen wij u uit voor de Algemene Ledenvergadering op 19 oktober 2020, 19.30 uur. Plaats van handeling: MuZEEum, Nieuwendijk 11, Vlissingen.

Voor deze vergadering is het noodzakelijk dat u zich aanmeldt vóór 10 oktober 2020 via het e-mailadres aanmelden@vriendenmuzeeum.nl. Wij verzoeken u hierbij ook uw adres, telefoonnummer en e-mailadres te vermelden. Dit is verband met de geldende corona-voorschriften. 


Agenda

1. Opening
2. Verslag Algemene Ledenvergadering van 5 juni 2019 (>> klik hier)
3. Ingekomen stukken
4. Jaarverslagen 2019 van
    a) penningmeester:
        - Jaarrekening 2019 (>> klik hier)
        - Begroting 2021 (>> klik hier)
    b) secretaris (>> klik hier)
    c) redactiecommissie Den Spiegel (>> klik hier)
    d) activiteitencommissie (>> klik hier)
5. Kascommissie
    a) verslag kascommissie (>> klik hier)
    b) decharge bestuur
    c) benoeming nieuwe kascommissie
6. Activiteiten 2020
7. Samenstelling bestuur.
    a) Aftredend en herkiesbaar is mevrouw Leida Goldschmitz (secretaris).
    b) Voorzitter Peter van Druenen is sinds 2008 lid van het bestuur en is daarom na drie termijnen statutair aftredend. Sinds 2013 vervult hij de taak van voorzitter. Hij heeft aangegeven dat hij ook het voorzitterschap graag overdraagt aan een opvolger. Deze is binnen het huidige bestuur gevonden in de persoon van mevrouw Marianne Kloosterboer. De voorzitterswissel zal tijdens de ALV plaatsvinden.
    c) Het penningmeesterschap wordt voorlopig waargenomen door de voorzitter en de heer Hulsbergen. Ook voor deze functie zoeken wij iemand die bereid is het penningmeesterschap op zich te nemen. Heeft u belangstelling of kent u iemand die belangstelling heeft? Dan kunt u zich melden bij de secretaris  of ter vergadering.
8. Naamswijziging Vriendenvereniging na vertrek van het Archief naar Middelburg. Voorstel: Vereniging Vrienden van het MuZEEum en het Archief van Vlissingen. Hiervoor is een statutenwijziging noodzakelijk.
9. Voorstel contributieverhoging : van € 22,50 naar € 25 per lid. De contributie tezamen met het partnerlidmaatschap blijft € 35.
10. Rondvraag

Met vriendelijke groet,
Het bestuur van de Vereniging Vrienden van het muZEEum en het Archief van Vlissingen




donderdag 17 september 2020

Oktober-nummer Den Spiegel

Het oktober-nummer (2020-4) van ons tijdschrift Den Spiegel is klaar! Inkijkversies liggen vanaf 1 oktober bij het muZEEum. 
 
Klik hier voor de inhoud

donderdag 18 juni 2020

Juli-nummer Den Spiegel

Het juli-nummer (2020-3) van ons tijdschrift Den Spiegel is klaar! Inkijkversies liggen vanaf 1 april bij het muZEEum.

Klik hier voor de inhoud

zondag 31 mei 2020

Nieuws van de Vrienden van het muZEEum en het Archief van Vlissingen

Beste Vrienden van het muZEEum en het Archief van Vlissingen,

Deze keer wat meer berichten in één mail: de heropening van het muZEEum, de Algemene Ledenvergadering, afstel en uitstel van activiteiten, het 'Nieuwe Normaal' en de zondagochtendconcerten. 

------------------
Kom dinsdag 2 juni naar het muZEEum!

Wij zijn zeer blij u te kunnen melden dat vanaf dinsdag 2 juni 2020 het muZEEum weer is geopend voor publiek. U bent van harte uitgenodigd voor de openingsdag. En om het online ticketsysteem en de éénrichtingsroute te testen. Als beloning staat er koffie, thee, iets fris en iets lekkers voor u klaar.

Het gaat allemaal anders dan anders. Het RIVM en de Museumvereniging verplichten ons dat elke bezoeker een e-ticket heeft voor een bepaalde dag en tijd. Zo willen we drukte bij de deur en opstopping in het muZEEum voorkomen. Iedereen moet dus een ticket bij zich hebben. 

NB: Als vriend van het muZEEum ontvangt u uiteraard een 0-euro-ticket
Heeft u een Museumkaart? Neem die dan mee.

------------------
Algemene ledenvergadering uitgesteld naar september/oktober
Zoals inmiddels bekend is de Algemene Ledenvergadering van de Vrienden van woensdag 15 april 2020 afgelast in verband met de corona-crisis. De vergadering zal nu worden gepland in september of oktober van dit jaar, afhankelijk van de ontwikkelingen.

De lezing van Ad Tramper over de innundatie en de fotocollectie Kruithof zal in 2021 plaatsvinden bij de ALV van dat jaar. De agenda en de verschillende jaarverslagen zijn nu al te downloaden via onze website:

-------------------
Afstel en uitstel van onze activiteiten

De Dagreis, die dit jaar was gepland op 17 april, is definitief geannuleerd. De deelnemers zijn inmiddels op de hoogte gesteld. Het bedrag voor deelname aan de excursie is teruggeboekt.

De excursie op 25 juni 2020 naar het Zeeuws Archief in Middelburg, waar nu ook het Vlissings Archief is te vinden, zal worden verzet naar een datum in het najaar. Wanneer u zich al had ingeschreven blijft dat gewoon staan. Nieuwe inschrijvingen zijn ook nog steeds mogelijk op: aanmelden@vriendenmuzeeum.nl.

------------------
Het ‘nieuwe normaal’: een stoplicht in het museum

Het muZEEum heeft flink wat aanpassingen moeten doen om de veiligheid van bezoekers en medewerkers te blijven garanderen. Vrijwilligers van het muZEEum en van de Vriendenvereniging én de vrijwilligers van het Museum Scheldewerf vertellen over hun eigen oplossingen in de strijd tegen de verspreiding van het coronavirus. ,,Kijk er niet vreemd van op wanneer een aantal maatregelen blijvend is.” 

Zondagochtendconcerten tijdelijk naar de Sint-Jacobskerk
Zoals bekend werkt onze vereniging samen met 'Concerten Vlissingen' die de succesvolle zondagochtendconcerten in het muZEEum organiseert. De komende tijd wordt echter uitgeweken naar de Sint-Jacobskerk vanwege de grotere ruimte daar. 15 reeds ingeplande concerten voor het seizoen 2020/2021 kunnen daarom gewoon doorgaan, met in achtneming van de anderhalve metermaatregelen. Vanwege de kerkdienst 's morgens verhuizen de concerten van 11.30-12.30 uur naar zondag 13.30-14.30 uur. Nà, in plaats van vóór de lunch. Voor informatie over de komende concerten: klik op www.concertenvlissingen.nl

------------------

Met vriendelijke groet,

Namens de vereniging Vrienden van het muZEEum en het Archief van Vlissingen
Peter van Druenen
Voorzitter

woensdag 20 mei 2020

Algemene Ledenvergadering uitgesteld tot september/oktober

Zoals inmiddels bekend is de Algemene Ledenvergadering van de Vrienden van woensdag 15 april 2020 afgelast in verband met de corona-crisis. De vergadering zal nu worden gepland in september of oktober van dit jaar, afhankelijk van de ontwikkelingen. De lezing van Ad Tramper over de innundatie en de fotocollectie Kruithof zal in 2021 plaatsvinden bij de ALV van dat jaar. De verschillende jaarverslagen zijn wel nu al via deze pagina te downloaden.

Agenda

1. Opening
2. Verslag Algemene Ledenvergadering van 5 juni 2019 (>> klik hier)
3. Ingekomen stukken
4. Jaarverslagen 2019 van
    a) penningmeester:
        - Jaarrekening 2019 (>> klik hier)
        - Begroting 2021 (>> klik hier)
    b) secretaris (>> klik hier)
    c) redactiecommissie Den Spiegel (>> klik hier)
    d) activiteitencommissie (>> klik hier)
5. Kascommissie
    a) verslag kascommissie (>> klik hier)
    b) decharge bestuur
    c) benoeming nieuwe kascommissie
6. Activiteiten 2020
7. Samenstelling bestuur.
    a) Aftredend en herkiesbaar is mevrouw Leida Goldschmitz (secretaris).
    b) Voorzitter Peter van Druenen is sinds 2008 lid van het bestuur en is daarom na drie termijnen statutair aftredend. Sinds 2013 vervult hij de taak van voorzitter en is in die hoedanigheid pas in 2021 aftredend. De Statuten en het Huishoudelijk Reglement geven hierover geen uitsluitsel. De huidige voorzitter is bereid om deze functie tot uiterlijk 2021 te vervullen. Wanneer er eerder een nieuwe voorzitter wordt gevonden zal hij ook eerder aftreden. Wij zoeken iemand die bereid is het voorzitterschap op zich te nemen. Heeft u belangstelling of kent u iemand die belangstelling heeft? Dan kunt u zich melden bij de secretaris  of ter vergadering.
    c) Het penningmeesterschap wordt voorlopig waargenomen door de voorzitter en de heer Hulsbergen. Ook voor deze functie zoeken wij iemand die bereid is het penningmeesterschap op zich te nemen. Heeft u belangstelling of kent u iemand die belangstelling heeft? Dan kunt u zich melden bij de secretaris  of ter vergadering.
8. Naamswijziging Vriendenvereniging na vertrek van het Archief naar Middelburg. Voorstel: Vereniging Vrienden van het MuZEEum en het Archief van Vlissingen. Hiervoor is een statutenwijziging noodzakelijk.
9. Voorstel contributieverhoging : van € 22,50 naar € 25 per lid. De contributie tezamen met het partnerlidmaatschap blijft € 35.
10. Rondvraag




zondag 10 mei 2020

Zondagochtendconcerten tijdelijk naar de Sint-Jacobskerk

We berichtten u al eerder over het tijdelijk stoppen van de activiteiten van de Vriendenvereniging. Nog steeds is niet duidelijk wanneer we weer kunnen starten met groepsbijeenkomsten. Onze vereniging werkt ook samen met Concerten Vlissingen. Daar wordt de komende tijd uitgeweken naar de Sint-Jacobskerk. 15 reeds ingeplande concerten voor het seizoen 2020/2021 kunnen daarom gewoon doorgaan, met in acht neming van de anderhalve metermaatregelen. Vanwege de kerkdienst s’morgens verhuizen de concerten van 11.30-12.30 uur naar zondag 13.30-14.30 uur. Nà, in plaats van vóór de lunch.

Het programma van najaar 2020:
6 september: Jeannette Landré dwarsfluit en Mariken Zandvliet piano
20 september: Camiel Boomsma piano solo
4 oktober: Anastasia Feruleva cello en Frank van de Laar piano
18 oktober: Ilonka Kolthof dwarsfluit, Lidy Blijdorp cello, Anne Veinberg piano
1 november: Matthieu Idmtal piano solo
15 november: Esther van de Ploeg hobo en Yukiko Hasegawa piano
29 november: Nicolas Dupont viool en Giulio Potenza piano
13 december: Marta Liébana en María Cano pianoduo

donderdag 19 maart 2020

Activiteiten Vrienden voorlopig uit- of afgesteld

Beste vrienden van het MuZEEum en het archief van Vlissingen,

De gevolgen van het coronavirus zijn alom merkbaar. Ook het Maritiem MuZEEum heeft haar deuren tijdelijk gesloten. Voor de zomeropenstelling van de Kazematten is nog geen datum vast te stellen.
Het landelijk advies aan burgers om niet in grotere aantallen bij elkaar te komen en afstand te bewaren zijn voor het bestuur aanleiding een aantal besluiten te nemen waarvan wij u hierbij op de hoogte stellen.

• De Algemene Ledenvergadering op 15 april 2020 wordt verschoven naar een later te bepalen datum.

• De lezing door Ad Tramper aansluitend op de Algemene Ledenvergadering op 15 april zal eveneens geen doorgang kunnen vinden.

• De DAGREIS op 17 april 2020 is geannuleerd. De deelnemers zijn inmiddels op de hoogte gesteld. Binnenkort zal het bedrag voor deelname aan de excursie worden teruggeboekt.

• Voor de excursie op 25 juni 2020 naar het Zeeuws Archief in Middelburg kunt u zich aanmelden op het e-mailadres aanmelden@vriendenmuzeeum.nl. Mocht het onverhoopt niet door kunnen gaan dan zullen wij de deelnemers hieromtrent informeren.

Dit informatiebulletin ontvangt u ook binnenkort als bijlage bij Den Spiegel. 

Met vriendelijke groet,
Peter van Druenen, voorzitter

dinsdag 10 maart 2020

April-nummer Den Spiegel

Het april-nummer (2020-2) van ons tijdschrift Den Spiegel is klaar! Inkijkversies liggen vanaf 1 april bij het muZEEum.

Klik hier voor de inhoud

zondag 1 maart 2020

Uitnodiging lezing 'Waarom Vlissingen in 1548 de eerste stad was die Jacob van Deventer van keizer Karel V in kaart moest brengen.

Beste Vrienden van het muZEEum en het Archief van Vlissingen,

Het voelt altijd een beetje vreemd om uitnodigingen te versturen voor een evenement waarin ik zelf een rol heb: in dit geval de Vrienden-lezing op 11 maart 2020. Ik doe het natuurlijk toch omdat de bestuursleden de taken onder elkaar hebben verdeeld en ik de opdracht heb om van tijd tot tijd de leden digitaal op de hoogte te stellen van de activiteiten.

De titel van de lezing is: Waarom Vlissingen in 1548 de eerste stad was die Jacob van Deventer van keizer Karel V in kaart moest brengen.

De lezing gaat over een belangrijk onderdeel van mijn onderzoek van de laatste drie jaar naar de bevolkingsaantallen van  Zeeuwse steden tussen 1500 en 1800. Vlissingen speelt hierin een cruciale rol. Dit is de eerste keer dat ik met dit onderwerp naar buiten treed.

Het programma:
19.30 uur Inloop met koffie/thee
20.00 uur aanvang lezing
21.00 uur Afsluiting met een drankje

De toegang is gratis voor leden. Plaats van Handeling: Zeeuws Maritiem muZEEum, Nieuwendijk 15 te Vlissingen. 

U kunt u aanmelden via het e-mailadres:
vriendenmuzeeum@zeelandnet.nl 

Met vriendelijke groet,
Namens de vereniging Vrienden van het muZEEum en het Archief van Vlissingen
Peter van Druenen
voorzitter

zaterdag 1 februari 2020

Nu online: Interview Carla Rus over het verzet in Zeeland

Op de zaterdagmiddagen 23 november 2019 en 1 februari 2020 vond het symposium '75 jaar Slag om de Schelde' plaats in Vlissingen. Eerst in het Zeeuws Maritiem muZEEum en afgelopen zaterdag in de filmzaal van de Scheldehof, de voormalige zware plaatwerkerij van De Schelde. De belangstelling was zeer groot: in totaal meer dan 200 inschrijvingen. Het symposium was een gezamenlijke activiteit van de Werkgroep Cultuurhistorie van het Zeeuws Genootschap, de Vrienden van het muZEEum en de gemeente Vlissingen. Sprekers waren Herman de Putter over de aanloop naar de Slag om de Schelde (alleen 23-11), Hans Sakkers over de slag zelf, Niek Peters en Sophie Vleugels over de eenmansduikboot De Biber, Cor Heijkoop over de konvooivaart op de Schelde en het mijnenruimen in 1944 en 1945 en een gefilmd interview met psychiater Carla Rus over haar boek Breekbare helden, over het verzet in Zeeland en traumaverwerking na de Tweede wereldoorlog.

Het interview van 40 minuten staat nu online is kan dus worden bekeken: Klik hier.


Samenvatting Breekbare Helden
(door: Hester van Rees, Heemkundige Kring De Bevelanden)

Recent is het boek Breekbare Helden van Carla Rus verschenen. Carla Rus is de dochter van Jaap Rus die in het verzet heeft gezeten in de Tweede Wereldoorlog. Via hem, geboren en getogen in Goes raakt ze geïnteresseerd in het verzet. Goes stond bekend als Bolwerk van de Nationaal Socialistische Beweging (NSB). Volgens het gedenkboek van de Landelijke organisatie voor Hulp aan Onderduikers (LO) had het verzetswerk boven de Westerschelde niet dezelfde intensiteit als elders in het land. Als verklaring geeft schrijver Van der Reest de lijdelijkheid van de Zeeuwen door hun strenge geloof. Inderdaad kozen de meeste Zeeuwen uit overlevingsdrang en zorg voor hun kinderen niet voor het verzet, zegt Carla Rus. “Net als de rest van de Nederlanders. De meeste kozen ook niet voor collaboratie, maar voor overgave. Dat is een te respecteren keus in oorlogstijd. Nederland telde destijds negen miljoen inwoners. Naar schatting zijn 45.000 mensen bij het georganiseerde verzet gegaan, gesteund door honderdduizenden anderen”.

Gingen Zeeuwen minder in het verzet dan andere Nederlanders, was een vraag die haar intrigeerde. En ook hoe het kon dat haar vader, 17 jaar, niet alleen koerierswerk maar ook aan spionage en hulp aan onderduikers had gedaan bij de Ordedienst (OD) van Daan Kloosterman, terwijl de Ordedienst bedoeld was om na de oorlog voor orde en veiligheid te zorgen. En hoe ging dat verzet in Zeeland in zijn werk? In dit boek combineert Carla Rus klassiek feitenonderzoek met onderzoek naar emoties. Daar ligt haar interesse als psychiater en psychotherapeute gespecialiseerd in oorlogs- en andere trauma’s als gevolg van geweld. Ze heeft vele interviews gehad met haar vader, inspiratiebron en een van de laatst levende getuigen van die tijd.

 Er is heel veel te lezen in het boek. Over hulp aan onderduikers, over de overval op het distributiekantoor in Geersdijk en Noord-Bevelandse partizanenacties, over hoe in Goes het verzet en het gewone leven verweven waren, over de illegale pers, over verraad en spionage, de radiodienst, over arrestatie en ontsnappingen of de dood, zoals de tien van Renesse….enz.

In haar Conclusies zet ze haar bevindingen in Zeeland tegenover die van het Historisch Nieuwsblad met algemene gegevens van Nederland (mei 2018). Van de Bevelandse bevolking was ca 1,3 à 1,4 procent van de Bevelandse bevolking aangesloten bij een verzetsgroep, tegen 0,5% landelijk (1944); in Goes was dat ruim 1,5 à 1,7 procent tegen 0,5 procent landelijk, ruim 3 maal zoveel. Nergens in Nederland waren zoveel spionagegroepen als op Walcheren. Grote delen van Zeeland waren als oorlogsstrategie geïnundeerd, wat het verzet ernstig bemoeilijkte. In Zeeuws-Vlaanderen zat een grote knokploeg die ook zijn diensten verrichtte bij het zetten van kraken op distributiekantoren op andere eilanden. Het Zeeuwse zendernetwerk was uniek voor Nederland en heeft grote verdiensten bewezen voor Nederland bij de Slag om de Schelde. Waarom dan toch die onbekendheid?

Carla Rus legt uit dat “Zeeland een groot deel van de oorlog spergebied was met streng bewaakte grenzen, dammen en veerponten. Daarom was Zeeland tamelijk geïsoleerd. Door de grote, gedisciplineerde OD waren er bovendien weinig sabotagediensten die elders konden opvallen. Maar dat er zo weinig bekend is over de Zeeuwen en hun verzet, komt ook door hun bescheiden volksaard. Zo gesloten als hun provincie was, zo gesloten waren hun inwoners: “niet klaegen, maer draegen”. De Zeeuwen spraken niet over wat ze hadden gedaan maar werden in hun nachtmerries geteisterd door schuldgevoel dat zij het hadden overleefd en hun verzetsmakkers niet. Of ze worstelden ermee dat ze na ernstige martelingen hadden doorgeslagen. Ook de nabestaanden van de omgebrachte verzetsstrijders bleven in diepe pijn achter en kwamen soms in de psychiatrie terecht. De Zeeuwen kregen overigens niet de tijd om op een enigszins rustige manier op hun oorlog, hun verzetsdaden en de emotionele gevolgen hiervan te reflecteren. Want zij werden de eerste jaren na de oorlog achtervolgd door de ene na de ander rampspoed. De inundaties tijdens de oorlog zelf en bij de bloedige Slag om de Schelde hadden hun kleigrond vijf jaar onvruchtbaar gemaakt. En tijdens de wederopbouw volgde de Watersnoodramp. Opnieuw vielen vele doden, opnieuw verdronk polderland in het zoute water. Pas aan het eind van hun leven kregen hun (klein)kinderen in flarden iets van het verzetsverleden van hun (groot)ouders te horen. Er is hierdoor veel verborgen gebleven. Maar de ontroerende en gruwelijke verhalen die u wel in dit boek heb kunnen lezen en het hier geschetste percentage verzetsmensen onder de bevolking, laten zien hoe sterk het verzet in het kleine en dunbevolkte Zeeland in de Tweede Wereldoorlog is geweest”.

Geloof lijdelijk? Nee! , schrijft ze met vette letters. “Naar schatting bestond 70% van de Zeeuwse verzetsmensen uit gereformeerden, grotendeels lid van de synodaal (oftewel ‘gewoon’) gereformeerde kerk. De overige 30% werd gevormd door katholieken (die vooral in Zeeuws-Vlaanderen en de Zak van Zuid-Beveland woonden), hervormden en een handvol socialisten en liberalen. Dit Zeeuwse beeld klopt met recent sociologisch onderzoek waarin wordt aangetoond dat relatief meer verzetsstrijders zaten in plaatsen waar vergelijkenderwijs veel gereformeerden woonden. Een mogelijke rol speelde dat, anders dan bij de hervormde en zeker de katholieke kerk de leiding van de gereformeerde kerken niet bij een centraal orgaan (synode) bestond, maar bij de plaatselijke kerkenraad die uit kerkleden bestond. Een verzetsgroep ontstond immers meestal doordat enkele mensen die elkaar vertrouwden en bezielden in het diepste geheim een steen in het vijandige water durfden te werpen. Hierna vormden zich kringen van vertrouwelingen die zich zwijgend uitbreidden tot een vuist”.

Dat de hulp aan onderduikers in Zeeland ook niet goed is ingeschat heeft te maken met het feit dat “door de inundaties vele evacués binnen Zeeland werden opgevangen. Ook in de buurt van de Atlantikwall werden veel bewoners verplicht te evacueren. Veel onderduikers aten met de pot mee, zonder dat er distributiebonnen aan te pas kwamen. In dit geval hebben we te maken met mensen die niet aangesloten waren bij een verzetsgroep en dus niet meetellen in de cijfers”.

Over de Slag om de Schelde zegt ze: “Als het Belgische verzet de haven Antwerpen niet had beschermd tegen vernietiging door de Duitsers, had de haven pas veel later door de geallieerden gebruikt kunnen worden, schrijft ze. Dan was de geallieerde opmars door gebrek aan voorraden een tijdlang tot stilstand gekomen. Ook het Zeeuwse verzet heeft de geallieerde opmars versoepeld! Zo hebben ze de geallieerden door het drassige land gegidst en hebben ze meegevochten. En hoe inventief waren ze in het verzamelen van geheime informatie over Duitse stellingen, en hoe volhardend ze hierin waren, ook nadat hele spionagegroepen ter dood waren veroordeeld. Bij het doorgeven van lokale informatie aan de geallieerden was het Zeeuws zendernetwerk van groot belang. Als enig gewest had Zeeland behalve een lokale zender ook neen redelijk dicht intern districtennet. Dat was uniek voor Nederland. Mede hierdoor heeft het verzet bij kunnen dragen aan een vermindering van onnodige gevechten, onnodige vernietigingen en onnodige burgerslachtoffers”.
Tot slot. Breekbare helden is een mooie titel over dappere mannen die vonden dat ze tegen de vijand moesten strijden en zich niet bezig hielden met de mogelijke consequenties, zelfs als ze dat met de dood moesten bekopen; maar ook zijn het de mannen die doorsloegen omdat ze de martelingen niet meer aankonden; of die zich schuldig voelden dat zij het overleefd hadden en hun makkers niet; ook de mannen bij wie later de herinneringen en de beelden steeds weer terugkwamen en die in depressies wegzonken…. Ze verdienen het geëerd te blijven en dat doet dit boek van Carla rus. Zoals H.M van Randwijck (1909-1966) , onder wiens naam jaarlijks op Bevrijdingsdag een lezing wordt gehouden in de Jacobskerk in Vlissingen, destijds stelde: Een volk dat voor tirannen zwicht, Zal meer dan lijf en goed verliezen, Dan dooft het licht.