Den Spiegel

Laatste editie (2022-3)

Een jubileum en een opstand

Voor u ligt Den Spiegel van juli 2022, het jaar dat de Vereniging Vrienden van het muZEEum en het archief van Vlissingen en ook het tijdschrift Den Spiegel 40 jaar bestaat. Tevens het jaar dat het 450 jaar geleden is dat Vlissingen zich bevrijdde van de Spanjaarden. Aan deze beide gedenkwaardige feiten geven we in deze aflevering ruim aandacht. We hebben geprobeerd een aantrekkelijk nummer te maken waarin veel is te zien, afbeeldingen van schenkingen van de vereniging aan het muZEEum, maar ook veel te lezen: achtergronden en feiten van de gebeurtenissen in onze stad in 1572. Deze worden uitgebreid behandeld door Peter van Druenen in het artikel De Vlissingse opstand, zes hardnekkige misverstanden. Wat we herdenken op 6 april wordt door de auteur van uitleg voorzien. Was Den Briel bijvoorbeeld de eerste stad die zich bevrijdde op 1 april of was het Vlissingen, vijf dagen later? Dit en nog meer leest u in deze editie van Den Spiegel. Het eerste deel van dit nummer is gewijd aan het feit dat onze vereniging en ons blad veertig jaar bestaan, een jubileum dus. Geen groot feest, wel in ons blad aandacht daarvoor. Ook het muZEEum viert het 20-jarig bestaan aan de Nieuwendijk dit jaar. Het is de bedoeling hieraan aandacht te besteden, wellicht kunnen we als veertigjarige vriendenclub ook een aandeel daarin hebben.

Geschiedenis van de vereniging
We beginnen met de geschiedenis van de vereniging en van Den Spiegel. Opgericht in 1982. In de loop der jaren zien we veel veranderingen, niet alleen de naam van de vriendenclub verandert, ook inhoudelijk worden dingen wel anders. Aanvankelijk was de gang van zaken redelijk overzichtelijk. Leden betaalden, bezochten lezingen, namen deel aan excursies en lazen Den Spiegel. Nadat het gemeentearchief zich vestigde in de nieuwe behuizing in de Hellebardierstraat in 1991, werd de vriendenclub uitgebreid tot Vereniging Vrienden van het Stedelijk Museum en het Gemeentearchief Vlissingen. Hoe de vrienden te betrekken bij het archief? Via projecten over archiefonderzoek verrichten voor de geschiedkundige beschrijving van Vlissingen en het verzamelen van aanvullende gegevens op het documentatiemateriaal zouden vrijwilligers werkzaamheden kunnen verrichten ten dienste van het archief. Ook veranderde een aantal jaren later de museumsituatie: een ander, groter gebouw, het Lampsinshuis, grote verbouwing. Hier konden vrijwilligers aan de gang bij klussen waar dit mogelijk was. In de jaren na de verbouwing gingen steeds meer vrienden als vrijwilliger aan de slag, als suppoost, baliemedewerker, rondleider of voor hand en spandiensten. Daarnaast deden de vrienden schenkingen op het gebied van schilderkunst, fotocollecties, bijdragen aan tentoonstellingen, de Kazematten, kortom zowel muZEEum als gemeentearchief werden op financieel gebied ondersteund. Inmiddels is het Gemeentearchief Vlissingen opgegaan in het Zeeuws Archief. Omdat de belangstelling voor de geschreven geschiedenis van Vlissingen toch aandachtspunt is van onze vereniging blijven we vrienden van het archief. Vandaar de naam Vereniging Vrienden van het muZEEum en het archief van Vlissingen.

Beschermheer en ereleden 
Vanaf het ontstaan van de vereniging was de burgemeester van Vlissingen beschermheer van de vrienden. Zowel burgemeester Westerhout als Van der Doef zijn dit ge weest. Later is dit kennelijk niet meer zo actief onderhouden. Er is weinig over terug te vinden in oude afleveringen van Den Spiegel. ‘Erelid’ was ook een tijdlang een eretitel voor actieve leden. Aanvankelijk stonden zij in Den Spiegel vermeld, maar later is besloten dit op de website te doen. Ereleden zijn oud-burgemeesters Westerhout en Van der Doef, Leo Speckens, eindredacteur Jan Hintzen en Willemien van Nassau.

Den Spiegel 
Den Spiegel verscheen al snel na de oprichting van de vereniging in 1982. Bij de voorbereiding van dit nummer heb ik heel wat oude Spiegels weer gelezen. Digitaal zijn alle oude nummers goed te vinden, via de tijdschriftenbank Zeeland of het Zeeuws Archief. Ik heb nog een hele stapel oude nummers en dat is bijna leuker dan op je scherm kijken. Het is een beetje als het opruimen in je boekenkast. Dan zit ik ook tussen stapels boeken die ik van de planken haal. Echter, in plaats van opruimen ga ik dan zitten lezen en zet uiteindelijk alles weer terug In 1997 verscheen nummer 2 als Jubileumuitgave 1982-1997. Het voorwoord is van Jaap van der Doef, Wie zich door vrienden omringd weet, is een gelukkig mens. Verder had het bestuur van de vrienden en niet de redactie deze editie verzorgd. Een jubileumnummer van het bestuur. In 2007 ook een speciaal nummer met een inleiding van Jan Hintzen. Als feestelijk cadeautje van het bestuur verpakte de eerste kleurige omslag deze Spiegel. Tegenwoordig is niet alleen de omslag, maar ook het binnenwerk in kleur. Zo zie je ook door de jaren heen Den Spiegel enorm veranderen, maar toch ook weer herkenbaar dezelfde blijven. In dat nummer uit 2007 is het gesprek met ‘de dames van het eerste uur’ opgenomen. Het gaat hier om Willemien van Nassau, Else Sauer en Mariette van der Sluis. Dames die inderdaad vanaf het begin en heel veel jaren bij het bestuur en bij Den Spiegel betrokken waren. Een bijzondere uitgave was het Wim Hofmannummer uit 2006. Veel afbeeldingen, leuke bijdragen en vier ‘Hofmans’ als ansichtkaarten bijgevoegd. Recent waren er twee nummers die breder dan de vriendenkring zijn verspreid, namelijk het nummer 75 jaar Slag om de Schelde, 2019 en Van werfterrein tot woonwijk, 2021.

40 jaar vrienden 
Adri Meerman geeft in het volgende artikel een duidelijk overzicht van het ontstaan en de geschiedenis van de Vereniging Vrienden en van ons blad Den Spiegel. Hij doet dit als oud-archivaris duidelijk en overzichtelijk. De bedoeling van de redactie is om in deze aflevering van ons blad een impressie te geven van 40 jaar Den Spiegel, uiteraard verbonden aan 40 jaar Vrienden. We hopen dat we daarin zijn geslaagd. Een compleet verhaal is het niet, dat is binnen dit kader niet echt mogelijk. Velen van u hebben een geschiedenis met onze vereniging en ons blad. We hopen dat naast het verhaal ook de afbeeldingen een aardig beeld geven van vereniging en blad in de afgelopen veertig jaar 


Oudere edities (vanaf 1983 beschikbaar, 
na een jaar hier te downloaden):